اين بار در کنار درخت کاج نمادين

درختی در سينه بکاريم

و بجای آويختن هديه و لامپ و نوارهای رنگين

اسامی يارانمان را به شاخه‌هايش بياويزيم

دوستان نزديک و نه چندان نزديک

دوستان قديم و دوستان جديد

آنهايي را که هر روز می‌بينيم و آنهايي که به‌ندرت می‌بينيمشان

آنهايي که همواره يادشان هستيم و آنهايي که گاه فراموششان می‌کنيم

آنهايي که هميشه برايت هستند و آنهايي که کمتر به تو می‌رسند

دوستان زمان خوشي و زمان ناخوشي

دوستانی که بی‌نظر آزارشان داديم و آنهايي که بی‌نظر آزارمان دادند

آنهايي که خوب می‌شناسيمشان و آنهايي که فقط نامشان را مي‌دانيم

آنهايي که کمی مديون ما هستند و آنهايي که ما بسيار به آنها دين داريم

دوستان ساده و دوستان مهم

و اسامی همه آنهايي که در زندگی ما راهی گشوده‌اند، هرچند گذرا

يک درخت با ريشه‌های قوی و پر شاخ و برگ

با شاخه‌های بلند و پرتوان

به گونه‌ای که هيچيک از اين نامها از آن کنده و جدا نشود

و جا برای تازه واردان بسيار داشته باشد

درختی با سايباني دلچسب که دوستی بتواند

زمانی بيابد و در ساية آن دور از هياهوی زندگی دمی بيارامد.

                                                                   

 

علی شاکری دوست نازنين من که از کوشندگان پرتوان حقوق بشر و صلح جهانی است، همواره با ايميل‌های آگاهی‌دهندة خود مرا و بسياری از دوستانش را در جريان رويدادهای گوناگون می‌گذارد که کار بزرگی است و همواره ما را وامدار ايم مهر خود می‌سازد.

چند روز پيش علی يکي از زيباترين ايميل‌های خود را برايم فرستاد که نشانی اينترنتی سامانة يک خوانندة شانزده سالة اسرائيلی است با صدايي جادويي و در کار فتح صحنه‌های هنر جهاني. صدای لايل و کنسرتهايش و صفحاتش همه به کنار، آنچه مرا به شدت به او جلب کرد، زيباترين و انسانی‌ترين اجرای روی صحنه‌اش بود به مناسبت دهمين سالگرد مرگ اسحق رابين که با حضور بيل کلينتون و سياستمداران اسرائيلی اجرا شد.

در اين کنسرت لايل همراه با چهل کودک اسراييلی و چهل کودک عرب مشهورترين آهنگ جان لنون خوانندة مشهور گروه بيتلز و وجدان بيدار نسل خفتة ما را خواند و بيل کلينتون را روی صحنه برد تا با او و بقية بچه‌ها هم‌آواز شود و ترانة «تصور کن» Imagine را بخواند و فرياد هم نسلان او را برای صلح و دوستی و عشق به گوش جهانيان برساند. کلام اين ترانة بسيار زيبا را ترجمه کرده‌ام و پس از آن برايـتان مي‌خوانم. با اين اميد که نسل جوانتر آنچه را نسل من و شما نتوانست بکند به مرحلة اجرا برساند: اينکه عاقبت روزی نوادگان ابراهيم و اسحق و اسماعيل در صلح و آرامش در کنار هم زندگی کنند

 

تصور کن بهشتی نباشد

اگر کوشش کنی کار آسانيست

جهمنی زير پايمان نه

و بر سرمان تنها آسمان

تصور کن همة انسانها

برای امروز زندگی کنند...

 

تصور کن مملکتي نباشد

انجامش سخت نيست

نه کسی برای کشتن

نه کسی که برايش بميری

مذهبي نيز نه

 

تصور کن مالکيتی نباشد

نمی‌دانم بتوانی چنين کنی

حرص و گرسنگی نيز نه

ولی برادری همة انسانها

 

تصور کن همة انسانها

دنيا را با هم شريک شوند

ممکن است بگويي من خيالاتی هستم

ولی تنها من اينچنين نيستم

اميد دارم روزی تو هم به ما بپيوندی

تا همة جهان چون يک تن زندگی کند.

اگر دوست داريد اين ترانه را بشنويد به سامانة لايل در اين نشانی مراجعه کنيد.

http://www.liel.net

امروز می‌خواهم با شما در باب هنرمندان، نويسندگان، اهالی قلم و در جمع انسانهای خلاق ايرانی، به ويژه آنهايي که در اين سرزمين برای شهروندان خود کار ارائه می‌دهند، کتاب می‌نويسند، روی صحنه می‌روند، يا برنامه اجرا می‌کنند، کمی از سر درد سخن بگويم. اکنون که با شما حرف می‌زنم يک روز از اجرای آخرين برنامة خرسندآپ کمدی دوست يگانه و طنزپرداز بزرگ کشور ما هادی خرسندی می‌گذرد و هادی هم اکنون درون هواپيما به سوی اتلانتا در حرکت است تا برنامة ديگری در اين شهر برای هموطنان ايرانی آن ديار روی صحنه ببرد. در يکی دو هفته‌ای که هادی خرسندی مهمان شهر فرشتگان بود، از نزديک و ساعت به ساعت شاهد و ناظر برنامه‌های روزانة او بودم، طنزپردازی بزرگ با نبوغی کم‌نظير در نوشتن و سرودن و اجرای برنامة ستندآپ کمدی يا وان من شو، و هر آن و هر لحظه در اين فکر که چگونه است که ما ايرانيها هنوز قادر نيستيم هنرمندان خود را آنچنان حمايت کنيم تا چون اهالی اين ديار و يا سرزمين‌های غرب، بتوانند با خيال راحت فقط به فکر خلاقيت و هنر خود باشند؟ اگر کتابی می‌نويسند، برنامه‌ای روی صحنه می‌برند، يا دستاوردی دارند آنقدر نگران چگونگی فروش بليط و اجرا و جور کردن وسايل برنامه نباشند؟ چرا ما آنقدر امکانات مالی برای هنرمندانمان فراهم نمي‌کنيم تا بتوانند با دست باز و گشاده مدير برنامه داشته باشند، دستيار و منشی داشته باشند، مدير تبليغات داشته باشند و تازه با وجود همة اين همراهان و همکاران خودشان هم از لحاظ مالی تامين شوند.

اگر هر هنرمند ديگری مثل هادی خرسندی، يا به عنوان مثال هوشنگ توزيع هنرمند بزرگ تئاتر که از نزديک شاهد مرارتها و رنج‌هايش برای روی صحنه بردن يک نمايشنامه بوده‌ام، زادة آن آب و خاک اهورايي نبودند و در همين کشور به دنيا آمده بودند بي‌شک و هرگز به گفتة سعدی به کار گل مشغول نمی‌بودند. يادم می‌آيد روزی در مقاله‌ای خواندم که سلين دايان خوانندة مشهور کانادايي از دو روز قبل از اجرای کنسرتهايش حرف نمی‌زند تا تارهای صوتی‌اش استراحت کنند، يا شومن ديگری از دو سه روز قبل از اجرای برنامه در حال ماساژ گرفتن و خواب و استراحت است و يا  سرگرم مديشين که بهترين خود را ارائه دهد. 

ولی بر عکس هرگاه يکی از اين برنامه‌های هنری ارزنده ايرانی روی صحنه می‌رود، شخص مربوطه آنقدر دلمشغول کارهای سازمانی و توليدی است که  به باور من هنرنمايي‌اش اتفاقی نزديک به يک معجزه است. من نمی‌دانم برای اين معضل بزرگ بايد چه کرد ولی همينقدر می‌بينم که هنرمندان ما دست تنهايند و همة کارهايشان را از بای بسم‌الله تا تای تمت بايد خودشان انجام دهند. تازه به‌هنگام اجرای برنامه هم بايد بهترين‌های خود را ارائه دهند چون هيچ تماشاگر و خواننده و بيننده‌ای هم به اندازة همو‌طنان عزيز و گرامی پرخواسته و نکته‌گير و نکته سنج نيستند. يکی از کمترين اين مشکلات – در کنار بيشمار ديگر – اين است که ما هنوز ياد نگرفته‌ايم از قبل برای اوقات سرگرمی و تفريح و تئاتر رفتن و کنسرت رفتن خود برنامه‌ريزی کنيم. تا دقايق پايانی صبر می‌کنيم و اگر برنامة ديگری پيدا نشد، اگر جای چرب‌تری دعوت نشديم، تازه تصميم می‌گيريم سراغ کارهای هنری فرهنگی ايرانی برويم. آنوقت چون روال رايج دير مياييم و زود هم می‌خواهيم برويم، جای خوب و جلو می‌خواهيم و اگر گيرمان نيامد به وضعيت موجود هم رضايت نمی‌دهيم.

من که همچنان منتظرم روزی فرا رسد که در اين زمينه هم از روش جهان سومی دست برداريم و دستکم با نگاه به آنچه ديگران می‌کنند، قدر و منزلت صاحبان قلم و انديشه و هنر خود را بجا آوريم.